از آنجا که در هر انتخابات عده‌ای جزو عوامل اجرایی انتخابات و افرادی از عوامل نظارت بر انتخابات هستند خبرگزاري فارس با حجت‌الاسلام مجتبی اشجری رئیس هیئت نظارت بر انتخابات شورای نگهبان نهمین دوره مجلس شورای اسلامی گیلان مصاحبه تفصیلی انجام داده است که ماحصل آن را در ذیل می‌خوانید:

* فارس: انتخابات چه تاثیری بر روند توسعه کشور دارد و اجرا و نظارت بر آن چگونه است؟

اشجری: انتخابات مظهر دمکراسی و وفاق مردم برای توسعه کشور در ابعاد اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی در تمام کشورهاست و مجری آن وزارت کشور است و شورای نگهبان نظارت بر آن را به عهده دارد و برای اینکه اعتماد مردم به نحوه برگزاری انتخابات کاملاً جلب شود، هیئت‌های اجرایی در استان‌ها و شهرستان‌ها تشکیل می‌شود و همچنین هیئت‌های نظارت از طرف هیئت مرکزی نظارت مشخص می‌شوند ضمن اینکه هیئت مرکزی نظارت را شورای نگهبان انتخاب می‌کند و در واقع شورای نگهبان ناظر انتخابات به معنای واقعی آن یعنی از نوع نظارت استصوابی است.

* فارس: نظارت بر انتخابات از چه زمانی آغاز می‌شود؟

اشجری: قبل انتخابات، حین انتخابات و پس از انتخابات سه مرحله‌ای است که می‌توانیم پیش‌بینی کنیم و در گیلان پنج نفر به عنوان اعضای هیئت نظارت استان هستند و در 43 شهرستان و بخش به غیر از بخش‌های مرکزی، اعضای سه نفره هیئت نظارت فعالیت دارند بنابراین 134 نفر اعضای هیئت نظارت استان، شهرستان‌ها و بخش‌ها را تشکیل می‌دهند و 15 هزار ناظر فعال امر نظارت بر انتخابات نهمین دوره مجلس شورای اسلامی در گیلان را نظارت می‌کنند که از این مجموعه یک سوم را بانوان تشکیل می‌دهند.

* فارس: وظیفه هیئت‌های نظارت چیست؟

اشجری: تمام تلاش هیئت‌های نظارت بر این است که بستر را برای حضور حداکثری مردم در صحنه انتخابات فراهم کرده و از هرگونه تخلف‌های انتخاباتی حسب آنچه که در قانون آمده است، جلوگیری کنند بنابراین تمام کاندیداهای احتمالی نهمین دوره مجلس شورای اسلامی رصد می‌شوند و ناظران در شهرستان‌ها، بخش‌ها و روستاها اخبار مربوط به کاندیداهای احتمالی که در آن منطقه حضور دارند را به ما منتقل می‌کنند.

* فارس: هیئت‌های نظارت چگونه اخبار را رصد می‌کنند؟

اشجری: هیئت‌های نظارت گفت‌وگوهای کاندیداهای احتمالی در برخی از جلسه‌ها را منعکس می‌کنند و در واقع از شبکه نظارتی هیئت اخبار دقیق و متقن می‌رسد و از چگونگی فعالیت‌های انتخاباتی نامزدهای احتمالی مطلع می‌شویم بنابراین شورای نگهبان و هیئت‌های نظارت آرامش‌بخش چشمان نگران مردم برای حفظ سلامت انتخابات هستند و هیئت‌های نظارت شورای نگهبان قطعاً وظیفه خود را دور از هرگونه فشارها و تهدیدها انجام می‌دهند و با هر کاندیدای احتمالی که به قانون بی‌اعتنا باشند طبق قانون اعمال قانون می‌کنند.

* فارس: آیا تبلیغات زودرس در وضعیت کاندیداهای احتمالی تاثیر می‌گذارد؟

اشجری: هیئت‌های نظارت شورای نگهبان از تبلیغات زودرس برخی کاندیداها که به زعم خود می‌خواهند از فضای توام با سلامت فعلی سوء استفاده کرده و خود را مطرح کنند، نمی‌گذرند زیرا تبلیغات پیش از موعد انتخاباتی دور زدن قانون بوده و این روش به‌ویژه برای کسانی که می‌خواهند قانون‌گذار یک نظام باشند روش و شیوه مناسبی نیست و در واقع تبلیغات زودهنگام انتخاباتی دویدن پیش از سوت آغاز محسوب می‌شود.

* فارس: چه مواردی تبلیغات زودرس انتخاباتی محسوب می‌شود؟

اشجری: چاپ تقویم، هدیه دادن، کمک‌های نقدی، ارسال پیامک، ارسال اعلامیه در مراسم عزاداری، لباس‌های ورزشی با نام کاندیدا هک کردن، خودکار و ادعیه و دعاهایی که با نام کاندیدا توزیع می‌شود جزو تخلف‌های تبلیغاتی قبل از موعد است بنابراین توصیه می‌کنیم که تمام کاندیداهای احتمالی مجلس خود را ملزم به رعایت اخلاق انتخاباتی کنند.

* فارس: گیلان چه تعداد کاندیداهای احتمالی دارد؟

اشجری: حدود 180 نفر از کاندیداهای احتمالی در استان رصد می‌شوند و فعالیت‌ها و چگونگی تبلیغات آنها به هیئت نظارت منعکس می‌شود ضمن اینکه ستادی در این‌باره در دادگستری تشکیل شده و قضاتی برای این موضوع تعیین شدند و مسئولیت پیگیری انتخاباتی را به عهده دارند زیرا چشم‌پوشی از تخلف‌های برخی از نامزدهای احتمالی انتخابات خیانت به شعور سیاسی جامعه بوده و این روشی نیست که شورای نگهبان بخواهد از کنار آن به‌سادگی بگذرد.

* فارس: مردم چگونه می‌توانند تخلف‌های انتخاباتی را گزارش دهند؟

اشجری: دفترهای نظارتی شورای نگهبان در تمام شهرستان‌ها آماده دریافت گزارش و مواردی هستند که درباره تخلف‌های انتخاباتی صورت می‌گیرد، اعم از اینکه تبلیغات پیش از موعد یا شیوه‌های نامتعارف و تخلف‌های دیگر باشد و مسامحه و چشم‌پوشی از تخلف‌های تبلیغی قبل از موعد گناه نابخشودنی است.

* فارس: هیئت‌های اجرایی را چه کسانی تشکیل می‌دهند؟
 
اشجری: هیئت‌های اجرایی از اقشار عمومی مردم مانند بازاریان، دانشگاهیان، فرهنگیان، روحانیون و دیگر اقشار هستند و ترکیب هیئت اجرایی در استان‌ها، شهرستان‌ها و بخش‌ها را تشکیل می‌دهند که از طرف فرماندار 30 نفر از اقشار عمومی مردم به هیئت نظارت معرفی می‌شوند و پس از تایید 10 نفر از آنها به عنوان هیئت اجرایی برگزیده شده و برگزارکنندگان انتخابات در شهرستان‌ها یا بخش‌های مورد نظر هستند و ریاست این هیئت اجرایی با فرماندار در شهرستان و بخشدار در بخش‌هاست.

* فارس: بررسی صلاحیت کاندیداها از چه زمانی آغاز می‌شود؟

اشجری: نخستین مرحله پس از مشخص شدن شعب اخذ رای و تعداد صندوق‌ها، بررسی صلاحیت‌های کاندیداهای احتمالی انتخاباتی است و طبق آنچه قانون پیش‌بینی کرده، استعلام از منابع چهارگانه اداره اطلاعات، نیروی انتظامی، دادگستری و ثبت احوال انجام می‌شود و قطعاً کسانی که براساس قانون ویژگی‌ها و شرایط یک نامزد انتخاباتی را نداشته باشند از نخستین مرحله که فیلتر هیئت اجرایی است، حتماً رد نمی‌شوند بنابراین هیئت‌های اجرایی مقتدرانه با تمام کسانی که کرسی مجلس را می‌خواهند کسب کنند اما ویژگی و شرایط قانونی آن را ندارند برخورد می‌کنند و آنها را از صحنه کنار می‌گذارند تا مردم با خاطری آسوده کسانی که شایستگی دارند و به جامعه معرفی شدند را بتوانند انتخاب کنند.

* فارس: معیار هیئت نظارت برای انتخاب نامزدهای مجلس چیست؟

اشجری: قطعاً صلاحیت کاندیداها برای هیئت‌های اجرایی و نظارت در التزام عملی آنها به اسلام، پای‌بندی به ولایت مطلقه فقیه و قانون اساسی باید احراز شود و در نتیجه کسانی که در جریان فتنه همراهی کردند و به قانون بی‌اعتنا شدند و با دشمن هم‌مسیر شده و گا‌م‌های آنها برای تضعیف نظام و تقویت دشمن بوده از فیلتر هیئت‌های اجرایی و نظارت نمی‌گذرند ضمن اینکه کسانی که تصمیم دارند با پول‌های فراوان از هر جریان و با هر عنوان انحراف و غیر انحراف که باشد و در صدد خرید آرای مردم باشند و گمان کنند می‌توانند از فیلتر هیئت اجرایی و نظارت بگذرند، به آنها می‌گوییم قطعاً موفق نمی‌شوند و هیئت نظارت با تمام قاطعیت عرصه را برای کاندیداهایی که التزام عملی به اسلام، پای‌بندی به قانون اساسی و اصل مترقی ولایت مطلقه فقیه نداشته باشند، قطعاً تنگ کرده و بستر را برای حضور کاندیداهای واجد شرایط قانونی فراهم می‌کند تا مردم بتوانند کاندیدای اصلح خود را شناسایی کنند.

* فارس: آیا هیئت نظارت با تمام کسانی که در فتنه بودند برخورد می‌کند؟

اشجری: فتنه‌گرانی که در ایام فتنه همراهی کردند به دو دسته تقسیم می‌شوند، بعضی از آنها جزو توابین بودند و مسیرشان را زود عوض کردند و وقتی متوجه شدند فتنه مسیری را طی می‌کند که راه دشمن است از آن مسیر جدا شدند و عده‌ای دیگر بر مسیر گذشته خود هنوز اصرار دارند و باز همان مسیر را طی می‌کنند و حتی اخبار دقیقی داریم برخی از کسانی که در ایام فتنه همراه بودند در جلسه‌های خصوصی خود هیچ اظهار پشیمانی و شرمندگی نکردند بلکه خود را در مسیری که طی کردند ذی‌حق می‌دانند و همچنین عده‌ای از فتنه‌گران پس از مشخص شدن حقیقت سران فتنه سکوت کردند و این سکوت را می‌توان حمل بر سکوت معنادار کرد و آنچه برای هیئت اجرایی و نظارت باید روشن شود احراز پایداری، التزام و وفاداری است و اگر این التزام و وفاداری برای هیئت اجرایی و نظارت احراز شود تایید می‌شوند و اگر احراز نشود قطعاً عدم احراز می‌خورند.

* فارس: با جریان انحرافی چگونه برخورد می‌شود؟

اشجری: جریان انحرافی نیز براساس آنچه در قانون آمده، در هر لوا و پوششی اگر بخواهند حاضر شوند و ویژگی‌های قانونی که در قانون پیش‌بینی شده را نداشته باشند از فیلتر هیئت نظارت نمی‌گذرند و اگر فکر می‌کنند با نفوذهایی که در برخی از لایه‌ها دارند می‌توانند آنها را همراه کرده و با منابع مالی که در اختیار دارند کرسی‌ها را بخرند، قطعاً هیئت‌های نظارت با این موضوع به شدت برخورد می‌کنند. / فارس